Column: ‘Mark’
Oldenzaal, 14 november 2024
Je bent goed en wel 36 jaar oud. Vaak lekker bezig met wat crossmaten op de motor. Samen endurowedstrijden betwisten in het mooie Twentseland. Een leuke baan, goed en wel weer heerlijk verliefd, fijne familie, een leuke en grote vriendengroep. Zopas de nieuwe woning betrokken, samen gebouwd met vrienden en familie. Kortom: het leven lacht je tegemoet. En dan: eigenlijk zo uit het niets, komt je leven plotseling totaal op z’n kop te staan: een aanvankelijk -ogenschijnlijk- onschuldig valpartijtje met de motor, ergens in Geesteren wordt hem noodlottig. Diagnose: een dwarslaesie.
“Ik heb het over Mark Mekenkamp. Geboren op 3 april 1973 in Saasveld. Wereldkampioen handbike tijdrijden in 2023 in Glasgow, winnaar van meerdere Worldcups. Daarnaast veel ereplaatsen behaald bij tal van wedstrijden, onder andere bij Paralympics (zie ook: markmekenkamp.nl). Ten tijde van het ongeval was Mark werkzaam als ZZZp’er in de weg- en bouw als assistent-uitvoerder.
Die dwarslaesie dus: eerst naar het ziekenhuis voor een paar weken en vervolgens naar het Roessingh waar een langdurige revalidatie hem wacht. Daar komt hij in aanraking met rolstoelbasketbal. Een blessure aan zijn zitvlak noopt hem hiermee te stoppen. Mark vindt dit niet zo erg, want hij ontdekt -min of meer per toeval- dat een individuele sport beter bij hem past. Een team van het Roessingh vraagt hem op een gegeven moment of hij niet deel wil nemen aan een handbikewedstrijd in het Oostenrijkse Kaunertal, gelegen in de provincie Tirol. Het is een zware wedstrijd en tot veler verassing wordt Mark hier tweede. Een (top)sport carrière is geboren.
Van het een komt het ander: Mark krijgt beter materiaal, gaat meer en beter trainen onder andere met behulp van een trainer, die hijzelf inhuurt. Ook lukt het hem om ondersteuning te krijgen van meerdere sponsoren, bijvoorbeeld de firma’s Loohuis en Lesscher uit Saasveld. Opvallend: eigenlijk in ‘no-time’ groeit Mark uit tot een volwaardig topsporter. Uiteindelijk komt hij terecht bij Team NL, waarbij hij de A-status voor topsporters verkrijgt. Dit houdt in, dat je ondersteuning krijgt op velerlei gebied. Zoals de financiën en trainingsfaciliteiten. Alles dus wat hoort bij de status van een topsporter. Mark krijgt zelfs ondersteuning van een embedded scientist (= iemand die coaches helpt om topsportprogamma‘s nog beter te maken). Ook kan hij gebruikmaken van een sport diëtist. Mark prijst zich gelukkig, dat hij z’n hele carrière dezelfde trainer heeft gehad. Hij zegt hierover: “Ik had mij voorgenomen om een andere trainer te zoeken, zo gauw ik niet meer vooruitgang ging boeken. Maar het ging elk jaar beter, dus ben ik altijd bij dezelfde trainer gebleven.” Om vooruitgang en successen te behalen, moest er natuurlijk wel veel en hard worden getraind. In aanloop van een seizoen, zag de training er als volgt uit: 2x krachttraining, 2x intensieve fietstraining, 1x sprinttraining en ook nog 3x een duurtraining. Dit allemaal 6 dagen per week. Eén dag rust blijft er dan over.”
Voor de geïnteresseerde insider, hierbij wat data: de hoogste gemiddelde snelheid, die Mark ooit heeft bereikt tijdens een tijdrit, was 45 km/h, 25 minuten lang op een vlak parcours. De hoogste snelheid ooit behaald door Mark is 90 km/h, behaald tijdens een afdaling in Lanzarote. Gemiddeld reed Mark tijdens wedstrijden een wattpercentage tussen de 200 en 215. Bij tijdritten wat hoger: 220.
“Aan iedere carrière komt een end. Zo ook aan die van Mark. Mark is nu 51 jaar en de tand des tijds doet zijn werk. Mark heeft besloten om met ingang van dit jaar te gaan stoppen met de wedstrijdsport. Leeftijd speelt hierin een rol, maar ook gaat Mark al lange tijd gebukt onder heftige zenuwpijnen. De actieve sport konden deze pijnen enigszins verlichten (onder andere door de endorfines, die vrijkomen tijdens het sporten), maar de pijnklachten gingen en gaan hem nu dusdanig parten spelen, dat nu stoppen, eigenlijk de enige reële optie is. Sinds kort is Mark gestart met een anti-epileptisch medicijn. Er is nu nog weinig van te zeggen of Mark hiervan baat gaat ondervinden. Hij is nog bezig met de opbouw hiervan, die gefaseerd dient te gebeuren.
We kijken even terug: Mark is uitermate tevreden en trots met zijn topsportcarrière. Het heeft hem zeker een positief therapeutisch effect opgeleverd met betrekking tot accepteren en omgaan met zijn handicap. Denk hierbij aan de gevoelens van trots en blijdschap met de behaalde successen. Maar een topsportcarrière en een opgelopen dwarslaesie kent vaak ook schaduwkanten. Bij Mark moet je hierbij denken aan minimale sociale contacten en die vermaledijde zenuwpijnen. Dit accepteren en hier een acceptabele weg in vinden blijft voorwaar een hele strijd, zowel fysiek als ook mentaal. Mark verhaalt verder over zijn leven als dwarslaesiepatiënt (ik vermoed zelf, dat hij een hekel aan dit woord heeft). Als ‘patiënt’ lijkt hij mij een ‘doe-het-zelver’. Dit kenmerkt hem. Mark zegt hierover: “Mij is wel psychische hulp aangeboden op het Roessingh. Ik heb daar geen gebruik van gemaakt en gezegd dat, als ik het nodig zou hebben, ik mij wel weer zal melden. Hoe bijzonder en mentaal krachtig Mark op de been is gebleven, blijkt wel uit de volgende alinea: “Voor mijn familie was het natuurlijk een behoorlijke schok. Het voelde ook een beetje als mijn taak om hen gerust te stellen. Ik zei: het komt wel weer goed. Dat deed ik ook vaak met al het bezoek, dat voor het eerst kwam. Die gingen een stuk geruster naar huis, dan dat ze kwamen.”
Vaak zie je bij dwarslaesiepatiënten en bij mensen met niet-aangeboren hersenletsel een verlies van relaties, zoals vriendschappen en naasten. Mark ervaart het tegendeel. Hij vertelt hierover: “Mijn vriendengroep is nog intact. Zij hebben na mijn ongeluk geld bij elkaar gedaan. Twee vrienden, die in de bouw zaten, hebben mijn huis verbouwd en betaald gekregen van het ingezamelde bedrag. Aan mijn revalidatie heb ik ook veel kennissen overgehouden. Verder heb ik natuurlijk een behoorlijk netwerk opgebouwd met handbikers over de hele wereld. Mijn sociale leven heeft vanwege de sport lang op een laag pitje gestaan. Ik ben het nu weer een beetje aan het inhalen. Ik ga weer naar feestjes en dergelijke. Binnenkort geef ik zelf ook een feest, ter ere van mijn verlate 50e verjaardag en mijn ‘handbikepensioen’.” Mark prijst zich gelukkig met zijn familie. Zijn vader was zijn grootste supporter. Overal waar Mark naar toe ging, pa ging bijna altijd mee. Ook de overige familieleden hebben Mark vaak vergezeld.
Mark is nu weer hele dagen thuis. Van topsporter naar huisman. Toch ook wel weer een grote overgang. Maar tot op heden gaat dit hem best wel goed af. Onlangs heeft hij nog een verzoek gehad een handbkiker ter gaan trainen, maar dit verzoek heeft hij afgeslagen. “Ik ben echt niet geschikt als trainer,” aldus Mark. Verder is hij aan het kijken of hij in de nabije toekomst nog weer iets met zijn oude beroep kan gaan doen. In de afgelopen jaren heeft Mark wel een aantal zaken in- en rondom zijn huis aangepast, zodat huis en tuin vrijwel onderhoudsvrij zijn. Mocht hij af en toe nog hulp nodig hebben bij bepaalde zaken, dan kan hij altijd een beroep doen op zijn familie. Eén dag in de week heeft Mark hulp van een huishoudelijk medewerkster. We naderen het einde van het interview. Ik neem nog een laatste slok van mijn koffie en laat me het laatste stukje van de appeltaart goed smaken.
Ik neem afscheid.
Terug in de auto realiseer ik me dat het een bijzonder interview was met een bevlogen sportman, een man met – bewezen – veel wilskracht. Een man, die ondanks al zijn sores en handicap; stevig, sterk en vastberaden in zijn schoenen is blijven staan. Blijft onverlet dat hij toch ook wel zijn ‘zwakke’ momenten moet hebben en hebben gehad. Ik merk dat ik erg bezig ben om mijn eigen emoties bij dit verhaal te ordenen: hoe zou het mij zijn vergaan, als ik niet op 27 september 1997 heel veel geluk zou hebben gehad. Op deze bewuste datum heb ik in Rhenen een zwaar ongeval opgelopen met de mountainbike, waarbij ik maar ter nauwe nood ben ontsnapt aan een dwarslaesie. Ik vrees dus, bepaald heel anders! Mark is een voorbeeld voor mij!”
Theo Sleiderink
